ઓછી કિમત માં જૈવિક ખાતર બનાવો અને બમણો પાક મેળવો
શું તમે પરંપરાગત જીવામૃતની અસહ્ય ગંધથી કંટાળી ગયા છો?
ઘરે બનાવેલ ટ્રેડીશનલ દ્રવ્ય ખાતરમાંથી ઘન પદાર્થોને અલગ કરવાનું કાર્ય સમય લેનારું અને હેરાનગતિયુક્ત હોય છે, બરોબર ને ?
શું તમે લગભગ ના બરાબર ફિલ્ટરિંગ (99.99% પ્રવાહી) અને ઓછી ગંધ હોય એવું
એડવાંસ જીવામૃત તમારા ખેતર માં બનાવવા માંગો છો?
તો તમે સાચી જગ્યા પર આવ્યા છો!
આ લેખમાં, અનેક કુદરતી ખાતર બનાવવાના પ્રક્રિયાઓ જેમ કે ગૌ કૃપા અમૃતમ, પંચગવ્ય ખાતર, અને કમ્પોસ્ટિંગ બેગ માં બનેલું એડવાંસ જીવામૃત વિશે તબક્કાવાર માર્ગદર્શન આપવામાં આવશે, જે અમારા નિષ્ણાતો દ્વારા પ્રયત્ન અને પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યા છે.
પદ્ધતિ 1: ગૌ કૃપા અમૃતમ બેક્ટેરિયલ કલ્ચર
ગૌ કૃપા અમૃતમ શું છે?
ગૌ કૃપા અમૃતમ એ એક બેક્ટેરિયલ કલ્ચર છે જે ગોપાલભાઈ સુટારિયા, બંસી ગિર ગૌશાળા ના સ્થાપક દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું છે . તે દેશી ગાયના પંચગવ્યા અને અન્ય પ્રાકૃતિક વૈદિક દવાઓથી બનાવવામાં આવે છે.
ગૌ કૃપા અમૃતમ બેક્ટેરિયલ કલ્ચર કેવી રીતે બનાવવામાં આવે છે?
સૌપ્રથમ, ગાયના પંચગવ્યામાંથી બેક્ટેરિયા કાઢવામાં આવે છે અને સારા બેક્ટેરિયાને ચિહ્નિત કરીને 21 દવાઓ સાથે મિશ્રણ બનાવવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા દ્વારા ગૌ કૃપા બેક્ટેરિયલ કલ્ચર બનાવવામાં આવે છે.
ગૌ કૃપા અમૃતમ ઘરે કે ખેતરમાં કેવી રીતે બનાવવું?
સામગ્રી:
- પાણીનું બેરલ
- 2 કિગ્રા દેશી ગૂળ (ઔર્ગેનિક જાગરી)
- 2 લિટર ગાયનું છાશ
- 5 લિટર ગૌ કૃપા અમૃતમ બેક્ટેરિયા
યાદ રાખો: બોટલના ઢાંકણમાં એક છિદ્ર હોવું જોઈએ. બેક્ટેરિયાને જીવવા માટે હવા જરૂરી છે.
પ્રક્રિયા:
- 200 લિટરના ડ્રમને સાફ કરીને પાણીથી ભરી લો. તેમાં 1 લિટર ગૌ કૃપા અમૃત બેક્ટેરિયલ કલ્ચર ઉમેરો.
- 2 લિટર તાજું ગાયના દૂધમાંથી બનાવેલું છાશ ઉમેરો.
- એક નાનકડા ડબામાં પાણી લો, તેમાં કેમીકલ મુક્ત ગૂળ (દેસી ગૂળ) મિક્સ કરો અને આ દ્રાવકને 200 લિટર પાણીમાં ઉમેરી દો.
- ડ્રમને છાયાવાળા વિસ્તારમાં રાખો અને તેને સાફ કપડાથી ઢાંકી દો. દરરોજ સાફ લાકડી થી ગાડીયાર ની દિશામાં 5 થી 7 દિવસ સુધી મિક્સ કરો.
- 5 થી 7 દિવસ પછી, તમારું બેક્ટેરિયલ કલ્ચર ઉપયોગ માટે તૈયાર છે.
વધુ જાણકારી માટે ગૌ કૃપા અમૃતમ બેક્ટેરિયલ કલ્ચર PDF ફાઇલ ગુજરાતીમાં ડાઉનલોડ કરો.
નોંધ: ગૌ કૃપા અમૃતમના ફાયદા, ઉપયોગ, કિંમત, અને નુકસાન વિશે જાણો તથા ગુજરાતી અને હિન્દીમાં ગૌ સંસ્કૃતિ પુસ્તકને મફત ડાઉનલોડ લિન્ક સાથે મેળવો….
પદ્ધતિ 2: પંચગવ્ય ફર્ટિલાઇઝર
પંચગવ્યા ખાતર શું છે?
તે ગાયમાંથી મુખ્યત્વે લીધેલા પાંચ વિવિધ ઘટકોનું મિશ્રણ છે.
પંચગવ્ય જૈવિક ખાતર બનાવવાની રીત
સામગ્રી:
- ગાયની ગોબર
- ગોમૂત્ર
- દહી
- ગાયનું દૂધ
- ઘી
- નારીયલનું પાણી
- કેળનો માલ
- ગૂળ
પંચગવ્ય ખાદ બનાવવાની પ્રક્રિયા
- 5 કિલો તાજા ગાયના ગોબરમાં અડધો કિલો ગાયનું ઘી ઉમેરો અને તેમને સારી રીતે મિક્સ કરો. હવે આ મિશ્રણ ને 4 દિવસ માટે રાખો. તેને દિવસ માં 3 વખત મિક્સ કરવું જરૂરી છે.
- 25-30 લીટરની ક્ષમતાવાળા પ્લાસ્ટિક કંટેનરમાં 3 લિટર તાજું ગાયનું મૂત્ર, 2 લિટર ગાયનું દૂધ, 2 લિટર દહી, 3 લિટર નારીયલનું પાણી ઉમેરો. અહીં પાકેલા કેળાનો પલ્પ લગભગ 1 ડઝન અને 250 ગ્રામ ગોળ ઉમેરો. હવે, તૈયાર કરેલા મિશ્રણ ને અહીં મિક્સ કરો અને તેને પણ 4 દિવસ માટે રાખો.
- પાચમાં દિવસે, તૈયાર કરેલ સામગ્રીઓને ઘડિયાળની દિશામાં અને ઘડિયાળની વિરુદ્ધ દિશામાં મિક્સ કરો.
- 15 દિવસ માટે ઠંડા છાયામાં રાખો.
- કંટેનરને સદા કપડાં થી ઢાંકી ડો જેથી તેમાં કોઈ જીવ જંતુ ક કચરો ના પડે. તેને દિવસ માં 2 થી 3 વખત લાકડાની સ્ટિક થી હલાવતા રેવું.
- 19 માં દિવસે, સૂતી કોટન ના કપડાં ની મદદ થી મિશ્રણ ને ગાડી લેવું. આ ફિલ્ટર કરવાથી ઘન પદાર્થો કપડાં માં રઈ જસે અને તમને પ્રવાહી રૂપ માં પંચગાવ્યાં ખાતર મળસે.
ટિપ્સ: જો તમારે વારંવાર રોજ મિશ્રણ ને લાકડી થી ના હલાવવું હોય અને કપડાં થી ફિલ્ટર કરવાની જંજાત ના કરવી હોય તો તમે એડવાન્સ જીવામૃત બેગનો ઉપયોગ કરી સકો છો.
પદ્ધતિ 3: કોમ્પોસ્ટિંગ બેગ આધારિત નેચરલ લિક્વિડ જૈવિક ખાતર(એનારોબિક જીવામૃત)
એડવાન્સ જીવામૃત: જૈવિક ખેતી અને નાના ખેડૂતો નો મિત્ર.
એનારોબિક એડવાન્સ જીવામૃત બેગ શું છે અને તે કેમ કાર્ય કરે છે?
અનેરોબિક એટલે હવા ની ગેરહાજરી !
હવાની અનુપસ્થિતિમાં, એનારોબિક બેક્ટેરિયા બેગ માં નાખેલા સોલિડ પદાર્થો માંથી પોષક તત્વો લઈ ને તરલ સ્વરૂપમાં કંપોસ્ટ કરે છે અને ન્યૂટ્રિશન યુકત જૈવિક ખાદ આપે કરે છે.
ભારતીય પશુચિકિત્સા સંશોધન સંસ્થા (IVRI) ના ભાગ રૂપે – નવોદય હેઠળ પસંદ કરાયેલ અગ્રણી કંપનીઓમાંની એક ગીર ગૌ જતન સંથન, બાયોડિગ્રેડેબલ જીવામૃત ટ્યુબના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપે છે.
આ એનારોબિક બેગ એ ખેડૂતો માટે યોગ્ય પસંદગી છે જેઓ તેમના પાકનું ઉત્પાદન બમણું કરવા અને જમીનના પોષક તત્વોને વધારવાનું લક્ષ્ય રાખે છે.
એનારોબિક કમ્પોસ્ટિંગમાં કઈ સામગ્રીનો ઉપયોગ થાય છે?
મૂળ સામગ્રી:
- ગોમૂત્ર
- ગાય ની છાછ
- ગાયનું ગોબર
- મોલાસેસ (ગોળ નું પાણી)
પોષણ મૂલ્ય વધારવા માટે:
- નીમ, પીપળ અથવા સરગવા ના પાન
- રસોડાનો એઠવાડ
- અન્ય ખળ અથવા ઘાસ (ડેંડિલિઅન, બાઈન્ડવીડ, ક્રેબગ્રાસ, પિગવીડ, થિસલ,
- ચિકવીડ, પર્સલેન, ક્વેકગ્રાસ, કેળ, ખીજવવું જેવા ખેતરના નીંદણ)
ઝડપી નોંધ: ઉમેરવામાં આવેલ કાચા માલનો જથ્થો બદલાય છે અને તે બેગ ના કદ અને દરરોજ કેટલી માત્રામાં પ્રવાહી ખાતરની જરૂર છે તેના પર આધાર રાખે છે.
બાયો લિક્વિડ ફર્ટિલાઇઝર, કોમ્પોસ્ટિંગ બેગમાં કેવી રીતે બનાવવું ?
- બેગ અને ડ્રમ (ઓછામાં ઓછું 200 લીટર ની કેપેસિટી) સાથે પ્લમ્બિંગ કિટથી સેટ અપ કરો.
- એક ડ્રમમાં “ગૌમય” સામગ્રી (ગાયનું ગોબર, બટરમિલ્ક, ગાયનું મૂત્ર) અને નીમ, પીપળ, સરગવાની પાંદડીઓ, મોલાસેસ (ગુળ) અને કિચન નો એઠવાડ નાખો અને ક્લોક અને એન્ટિકલોક દિશામાં 15 થી 20 મિનિટ સુધી હલાવો.
- એકવાર બધી કાચી સામગ્રી ઉમેરી દેવામાં આવે, તેને 45-50 દિવસ માટે પ્રવાહી સ્વરૂપમાં આથો આવવા દો. એકવાર આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ જાય, તમારું એડવાન્સ જીવામૃત ઉપયોગ માટે તૈયાર છે. (45 દિવસ એ ખાતર માટે એક વખતની રાહ જોવાનો સમયગાળો છે, ત્યારબાદ તમને તાત્કાલિક ખાતર (સુપર ઝડપી) મળશે.
- તમે વોટર ચેનલ સિંચાઈ (ધોરી) દ્વારા ખાતરનો ઉપયોગ કરી શકો છો અને તેને સીધા ખેતરમાં છોડી શકો છો. તે ટપક સિંચાઈ દ્વારા પણ પહોંચાડી શકાય છે.
5 X 20 ફીટ એનારોબિક કમ્પોસ્ટિંગ બેગ માટે રોકાણ & નફાની ગણતરી.
નીચેનો ડેટા અમારા નિષ્ણાતો દ્વારા સચોટ અને ગણતરી કરેલ છે!
પ્રશ્નોતરી
શું હું જીવમૃત ટ્યુબમાં જંતુનાશક બનાવી શકું?
કેમ નહિ? ઇનપુટ કાચા પદાર્થને બદલીને તમે કુદરતી જંતુનાશક (જૈવિક કીટનાશક) પણ બનાવી શકો છો.
સંપૂર્ણ તૈયારીની વિગતો સાથે જૈવિક જંતુનાશક અને ખાતર કેવી રીતે બનાવવું તે અહીં જાણો –> જયવિક કિટનાશક તૈયારી
શું એડવાંસ જીવમૃત સાથે ગો કૃપા અમૃતમનો ઉપયોગ કરી શકાય?
હા, તે જમીનના સ્વાસ્થ્ય અને પાકની વૃદ્ધિ મા ડબલ ફાયદો કરશે. તમારે ફક્ત ખેતર માં આપતી વખતે બંને ફર્ટિલિજેર ને મિક્સ કરી ને જમીન માં જવા દેવાનું.
એડવાંસ જીવઅમૃત બાગ માં કમ્પોસ્ટ કરવામાં કેટલો સમય લાગે છે?
45 – 50 દિવસ માત્ર એક વખત માટે. ત્યારબાદ, તે એક દિવસમાં કામ કરશે અને બીજા દિવસે ઇચ્છિત આઉટપુટ આપશે.
શું હું મકાઈ જેવા પાક પર જૈવિક લિક્વિડ ફર્ટિલાઇઝરનો ઉપયોગ કરી શકું?
તે તમામ પ્રકારના પાક માટે કામ કરશે. તો, હા તમે તેનો ઉપયોગ મકાઈ (મક્કા) માટે પણ કરી શકો છો.
મારી પાસે એક ગાય છે તો કઈ કોમ્પોસ્ટ બેગ યોગ્ય રહેશે?
1-2 એકર જમીન માટે 1 ગાય પૂરતી છે. તેથી, તમારા જમીન વિસ્તાર અને કુદરતી ખાતરના ઉપયોગ અનુસાર પસંદ કરો.
ભલામણ કરેલ: 1 થી 5 એકર જમીન માટે નાના કદની ખાતરની થેલી.
એક્સ્પર્ટ્સ કોર્નર
ખાતર બનાવવાની તમામ રીતોમાંથી, મારી પ્રિય રીત અનેરોબિક બેગનો ઉપયોગ છે. શા માટે? કારણ કે આ પદ્ધતિથી પંચગવ્ય, જીવામૃત અને ગો કૃપા અમૃતમ જેવુજ પણ વધારે જલ્દી રિજલ્ટ આપતું પ્રવાહી ખાતર બનાવવું ખૂબ જ સરળ છે! તમારે ખાદ બનાવતી વખતે તેને દિવસો સુધી હલાવવાની ચિંતા કરવાની જરૂર નથી તથા બની ગયા પછી ફિલ્ટર કરવાની જરૂર પડતી નથી. વધુમાં, જો તમે ઈચ્છો તો તૈયાર થયેલા એડવાંસ જીવઅમૃત માં તને કોઈ પણ કુદરતી રીતે તૈયાર કરેલ જીવામૃત અથવા ગો કૃપા અમૃત ઉમેરી શકો છો.
તેથી, જો તમે કોઈપણ જંજટ વિના ખાતર બનાવવા માંગતા હો, તો ખાતરબેગ નો ઉપયોગ કરવાનો પ્રયાસ કરો!


Leave a Reply
Want to join the discussion?Feel free to contribute!